Er zijn wereldwijd duizenden appelboom soorten, maar voor de gemiddelde tuineigenaar in Nederland zijn een stuk of tien rassen echt populair en goed verkrijgbaar. De bekendste zijn Jonagold, Elstar, Cox Orange Pippin, Ecolette, Delcorf en James Grieve. Elk ras heeft zijn eigen smaak, rijptijd en groeivorm, en de keuze hangt sterk af van wat jij wilt: vroeg oogsten, lang bewaren, of juist een bijzondere smaak.
Hieronder vind je de meest geteelde en gevraagde soorten op een rij, met per ras de belangrijkste kenmerken zodat je snel ziet welke appelboom bij jou past.
De meest populaire appelboom soorten
Jonagold is een van de meest geteelde appels in Nederland en België. Het is een kruising tussen Golden Delicious en Jonathan. De appel is groot, geel-rood van kleur en heeft een zoetzure smaak. Jonagold rijpt in september en oktober. Let op: Jonagold is een triploid ras, wat betekent dat het zelf niet goed stuift. Je hebt dus minstens twee andere appelrassen in de buurt nodig voor een goede oogst.
Elstar is in Nederland misschien wel het meest bekende ras. De appel is geel met een rode blos, heeft een frisse zure smaak en rijpt in augustus tot september. Elstar is een goede bestuiver voor andere rassen en groeit goed in een doorsnee tuin. De vruchten zijn wat kleiner dan Jonagold, maar smaken uitstekend vers van de boom.
Cox Orange Pippin is een klassiek Brits ras dat al eeuwenlang geliefd is om zijn uitgesproken, kruidige smaak. De appel rijpt in september en is niet heel lang houdbaar, maar heeft een bijzonder aroma dat veel liefhebbers waarderen. Cox heeft wat meer verzorging nodig dan robuustere rassen: hij is gevoeliger voor schurft en meeldauw.
Ecolette is een relatief nieuw ras dat steeds populairder wordt, vooral bij mensen die liever zonder of met weinig bespuiting tuinieren. Ecolette is resistent tegen schurft en groeit krachtig. De vruchten zijn rood, stevig en hebben een aangenaam zoet-zure smaak. Rijptijd is september tot oktober.
Delcorf is een vroeg rijpend ras: de appels zijn al in augustus klaar. Ze zijn zoet, sappig en goed geschikt voor kinderen. Delcorf is echter niet lang houdbaar, dus je eet ze het liefst direct. Voor wie vroeg in het seizoen verse appels wil plukken, is dit een uitstekende keuze.
James Grieve is een Schots ras met een friszure smaak en een gele tot lichtroze kleur. De appel rijpt vroeg, al in augustus, en is zacht van structuur. James Grieve is ook een goede bestuiver voor andere appelrassen. Nadeel: de vruchten zijn kwetsbaar en snel beschadigd, dus voorzichtig plukken is een must.
Vroege, middenvroege en late rassen
Een handige manier om appelboom soorten te vergelijken, is kijken naar de rijptijd. Zo spreid je de oogst over het hele seizoen:
- Vroeg (juli tot augustus): Delcorf, James Grieve, Discovery
- Middenvroeg (september): Elstar, Cox Orange Pippin, Ecolette
- Laat (oktober en later): Jonagold, Goudreinet, Boskoop
Late rassen zijn vaak langer houdbaar. Goudreinet en Boskoop zijn klassieke bewaarappels die je tot ver in de winter kunt eten. Ze zijn wat zuurder van smaak en lenen zich goed voor appelmoes of appeltaart.
Schurftresistente soorten: minder werk in de tuin
Schurft is de meest voorkomende ziekte bij appelbomen en zorgt voor lelijke vlekken op de vruchten en bladeren. Voor wie weinig wil spuiten, zijn schurftresistente rassen een slimme keuze. Naast Ecolette zijn ook Topaz, Rewena en Florina goed bestand tegen schurft. Deze rassen vragen aanzienlijk minder onderhoud dan gevoelige klassiekers als Cox Orange Pippin of Goudreinet.
Welke appelboom soort past bij jouw tuin?
De grootte van je tuin speelt ook mee. Appelbomen zijn verkrijgbaar op verschillende onderstammen, die de uiteindelijke grootte van de boom bepalen. Op een zwakke onderstam (zoals M9) blijft een boom klein en geschikt voor een kleine tuin of bak. Op een sterke onderstam groeit de boom uit tot een flinke hoogstam. Voor de meeste tuinen is een halfstam of spil op een matig krachtige onderstam het handigst.
Wil je snel oogsten en weinig gedoe, kies dan voor Elstar of Ecolette. Wil je een bijzondere smaak en ben je bereid wat meer te verzorgen, dan geeft Cox Orange Pippin veel voldoening. Voor een vroege oogst is Delcorf ideaal, en voor lang bewaren ga je voor Jonagold of Boskoop.
Veelgestelde vragen over appelboom soorten
Hoeveel appelboom soorten heb je nodig? De meeste appelrassen hebben een bestuiver nodig: een tweede ras dat tegelijk bloeit. Plant je maar één boom, kies dan voor een zelfbestuivend ras of controleer of er bij de buren een appelboom staat. Jonagold heeft sowieso twee bestuivers nodig omdat het stuifmeel niet levensvatbaar is.
Welke soort is het makkelijkst? Ecolette en Topaz zijn de minst bewerkelijke rassen voor een doorsnee tuin. Ze zijn schurftresistent, groeien gezond en geven jaar na jaar een goede oogst zonder intensieve bespuiting.
Wanneer begin je met plukken? Dat verschilt sterk per ras. Vroege soorten als Delcorf zijn al in augustus klaar, terwijl late rassen als Jonagold pas in oktober of november geplukt worden.
De beste appelboom soort bestaat niet: het gaat erom wat jij wilt eten, hoe groot je tuin is en hoeveel tijd je kwijt wilt zijn aan verzorging. Met de rassen hierboven heb je een goed startpunt om de keuze te maken die bij jouw situatie past.
