Schimmel op coniferen bestrijden doe je door aangetaste takken ruim weg te snoeien en de plant te behandelen met een schimmelwerend middel zoals neemolie of zwavel. Hoe sneller je ingrijpt, hoe groter de kans dat de conifeer zich herstelt. Wacht je te lang, dan kan de schimmelinfectie zich verspreiden en de plant onherstelbaar beschadigen.
Coniferen zoals thuja, jeneverbes en Leyland cipres zijn vatbaar voor verschillende schimmelziekten. Bruine, afstervende takken zijn vaak het eerste signaal. Dat hoeft niet altijd schimmel te zijn, maar als je ook wit poeder, oranje vlekken of een grauwe aanslag ziet op de naalden of schors, is schimmel een waarschijnlijke oorzaak.
Welke schimmels komen voor op coniferen?
De meest voorkomende schimmelziekten op coniferen zijn:
- Phytophthora: een wortelrot dat de plant van onderaf aanvalt. Je ziet de conifeer van binnenuit bruin worden, terwijl de buitenste takken als laatste afsterven. De wortels ruiken vaak muf.
- Pestalotiopsis en Kabatina: schimmels die taksterfte veroorzaken. Takken sterven plotseling af, beginnen bij de toppen en werken naar de stam toe.
- Roestschimmels: herkenbaar aan oranje of bruine poederachtige vlekken op de naalden of schors.
- Meeldauw: witte poederlaag op de naalden, komt minder vaak voor bij coniferen dan bij andere planten.
Phytophthora is de gevaarlijkste van deze schimmels, omdat die in de grond leeft en via vochtige omstandigheden sterk uitbreidt. Bij wortelrot helpt snoeien alleen niet. Dan moet je ook de grond aanpakken.
Coniferen schimmel bestrijden: stap voor stap
De aanpak hangt af van welke schimmel je te maken hebt en hoe ver de infectie is gevorderd. Dit is de meest effectieve volgorde:
- Snoei ruim weg. Verwijder alle aangetaste takken. Ga minstens 10 tot 15 centimeter verder dan het zichtbaar aangetaste weefsel, tot in het gezonde, groene hout. Desinfecteer je snoeischaar tussen elke snede met alcohol of een oplossing van water met bleekwater (1 op 9). Zo voorkom je dat je de schimmel verspreidt.
- Verwijder het snoeiafval. Leg aangetaste takken niet op de composthoop. Gooi ze weg via de groene bak of verbrand ze als dat in jouw gemeente is toegestaan. Schimmelsporen overleven in compost en kunnen andere planten besmetten.
- Behandel de plant. Spuit daarna de conifeer in met een schimmelwerend middel. Twee goed bruikbare opties zijn:
- Neemolie: gewonnen uit de neem-boom (Azadirachta indica), milieuvriendelijk en breed inzetbaar. Meng neemolie met een beetje afwasmiddel als emulgator en spuit dit op de naalden en takken. Herhaal elke 7 tot 14 dagen tot de infectie onder controle is.
- Zwavel: een klassiek schimmelmiddel dat goed werkt tegen roestschimmels en meeldauw. Verkrijgbaar als spuitpoeder of vloeistof bij tuincentra. Niet gebruiken bij temperaturen boven 25 graden, want dan kan het bladverbranding veroorzaken.
- Bij Phytophthora: pak ook de grond aan. Verbeter de drainage rondom de plant zodat water niet blijft staan. Meng eventueel perliet of grof zand door de grond. Er zijn ook specifieke Phytophthora-bestrijdingsmiddelen op basis van fosetyl-aluminium beschikbaar, maar controleer eerst of ze zijn toegelaten voor hobbygebruik in Nederland.
Wanneer is een conifeer niet meer te redden?
Een conifeer die volledig bruin is en waarbij de stam of hoofdwortels zijn aangetast, overleeft de schimmelinfectie bijna nooit. Coniferen maken geen nieuw groen aan vanuit kaal hout. Als je te diep moet snoeien en er geen groen meer overblijft, is de plant niet meer te herstellen. Ruk hem dan zo snel mogelijk uit, inclusief zo veel mogelijk van de wortels, en vervang de grond deels voor je opnieuw plant.
Check ook of buurplanten al tekenen van infectie vertonen. Schimmelsporen verspreiden zich via de lucht, gereedschap en besmet water.
Schimmel voorkomen is makkelijker dan bestrijden
Coniferen staan het liefst op een goed doorlatende, luchtige plek. Slechte doorluchting en aanhoudende vochtigheid zijn de belangrijkste oorzaken van schimmel. Een paar praktische tips om herhaling te voorkomen:
- Snoei de conifeer regelmatig zodat er voldoende luchtcirculatie door de plant is.
- Water geven bij de voet, niet van bovenaf over de naalden. Natte naalden die lang vochtig blijven zijn een ideale voedingsbodem voor schimmelsporen.
- Vermijd overmatige bemesting met stikstof. Weelderige groei is gevoeliger voor schimmelinfecties.
- Verwijder dode naalden en takjes die in de plant blijven hangen. Die houden vocht vast en kunnen als startpunt dienen voor nieuwe infecties.
Behandel je de schimmel op tijd en snoei je ruim genoeg weg, dan heeft een conifeer een reële kans op herstel. Gebruik neemolie of zwavel als eerste stap, droog de omgeving zo goed mogelijk en houd de plant de weken erna scherp in de gaten. Nieuwe bruine plekken na de behandeling betekenen dat de infectie nog actief is en je de behandeling moet herhalen.
