De bestuiving van een perenboom lukt bijna altijd het beste met een tweede perenboom in de buurt. De meeste pererassen zijn namelijk niet zelfbestuivend: ze hebben stuifmeel van een ander ras nodig om vruchten te zetten. Kies je het verkeerde ras als bestuiver, of staat er geen tweede boom in de buurt, dan bloeit de boom prachtig maar blijft de oogst uit.
Waarom perenbomen een bestuiver nodig hebben
Peren zijn grotendeels zelfsteriel. Dat betekent dat stuifmeel van dezelfde boom (of hetzelfde ras) de bloemen niet goed bevruchten kan. Voor een goede vruchtzetting heeft de bloem stuifmeel nodig van een ander perenras dat op hetzelfde moment bloeit. Bijen en andere insecten zorgen voor het transport van dat stuifmeel van boom naar boom.
Bloeit de bestuiver te vroeg of te laat, dan missen de bloemen hun kans. Twee rassen moeten daarom in dezelfde bloeiperiode vallen. Rassen worden ingedeeld in bloeigroepen (vroeg, midden, laat). Kies altijd een bestuiver uit dezelfde of een aangrenzende bloeigroep.
Welke afstand werkt voor bestuiving van je perenboom?
Bijen leggen makkelijk honderden meters af, maar voor een betrouwbare bestuiving is een afstand van maximaal 30 tot 50 meter tussen de twee bomen ideaal. Staat de bestuiver bij de buren? Dat kan werken, maar je bent afhankelijk van hun boom en of die gezond en in bloei staat. Een eigen tweede perenboom in de tuin geeft meer zekerheid.
Heb je weinig ruimte? Er zijn compacte kolomvormige perenrassen beschikbaar die maar zo’n 60 tot 80 centimeter breed worden. Twee van zulke bomen in een kleine tuin of zelfs in grote potten op een terras kunnen al genoeg zijn om elkaar te bestuiven, mits ze op hetzelfde moment bloeien.
Geschikte bestuivercombinaties
Een paar veelgebruikte en goed werkende combinaties zijn:
- Conference en Doyenné du Comice: beide bloeien in de middenperiode en bestuiven elkaar goed. Conference is een van de populairste perenrassen in Nederland en heeft een goede bestuiver nodig voor een volle oogst.
- Beurré Hardy en Conference: ook een betrouwbare combinatie met overlappende bloei.
- Gieser Wildeman en Conference: Gieser Wildeman is bovendien winterhard en een goede bestuiver voor veel andere rassen.
- Triomph de Vienne en Doyenné du Comice: geschikt voor wie meerdere tafelperassen wil.
Let bij het samenstellen van een bestuiverpaar altijd op de bloeigroep van beide rassen. Een gespecialiseerde kwekerij of een bestuivingstabel (zoals die van fruitbomen.net) geeft een overzicht per ras.
Zelfbestuivende perenbomen: wanneer is dit een optie?
Er zijn een paar rassen die voor een deel zelfbestuivend zijn. Bekende voorbeelden zijn Concorde en Xenia. Ze kunnen zonder een tweede boom wat vruchten zetten, maar ook bij deze rassen is de oogst groter en betrouwbaarder als er een tweede, compatibel ras in de buurt staat. “Zelfbestuivend” betekent dus niet dat een bestuiver overbodig is, maar dat de boom ook zonder een tweede boom ál wat vruchten geeft.
Woon je in een stedelijke omgeving met veel tuinen en dus van nature veel diverse fruitbomen in de buurt? Dan kan een zelfbestuivend ras voldoende zijn. In een geïsoleerde situatie, zoals een nieuwbouwwijk zonder bomen, is het verstandig toch een tweede boom te planten.
De rol van bijen en insecten
Stuifmeel verplaatst zich niet vanzelf van boom naar boom. Bijen zijn de belangrijkste bestuivers van perenbomen, maar hommels en zweefvliegen doen ook nuttig werk. Bloeit je perenboom vroeg in het voorjaar, dan zijn er soms nog weinig insecten actief. Dat is een van de redenen waarom vroegbloeiende rassen soms minder vruchten zetten dan laatbloeiende.
Je kunt insecten aantrekken door in de buurt van de perenboom vroegbloeiende planten te zetten, zoals krokussen, wilg of sneeuwklokjes. Vermijd het gebruik van insecticides tijdens de bloei, want dat doodt de bestuivers direct.
Veelgemaakte fouten bij de bestuiving van perenbomen
- Twee bomen van hetzelfde ras kopen: dat helpt niet. Je hebt twee verschillende rassen nodig.
- Rassen met verschillende bloeitijden combineren: als de ene boom uitgebloeid is als de andere begint te bloeien, is er geen bestuiving mogelijk.
- Te ver van elkaar planten: meer dan 50 meter afstand verlaagt de kans op goede bestuiving aanzienlijk.
- Spuiten tijdens de bloei: ook een middel dat veilig lijkt voor andere toepassingen kan bijen doden als je het in de bloeiperiode gebruikt.
Controleer voor je een perenboom koopt welk ras als bestuiver geschikt is en of dat ras ook beschikbaar is. Veel kwekers verkopen bestuiversparen als set, wat het makkelijker maakt de juiste combinatie te kiezen. Een goede planning voor het planten levert al snel een duidelijk verschil in de grootte van je oogst.
